Düzen neden bu kadar önemlidir?
İleri yaştaki bir kişi için öngörülebilir bir gün, hem güven hem de sağlık demektir. Uyanma, yemek ve uyku saatleri belirli olduğunda kafa karışıklığı azalır, ilaçların takibi kolaylaşır ve bakım veren de gününü planlayabilir. Ankara’da yaşlı bakımı yapan pek çok aile, düzen kurulduktan sonra iş yükünün hafiflediğini söyler.
Elbette her yaşlının alışkanlığı farklıdır. Aşağıdaki öneriler bir çerçeve sunar; kişinin hastalıkları ve kullandığı ilaçlar için hekimin yönlendirmesi esastır. Genel bilgi için ana sayfaya göz atabilirsiniz.
Sabah ve gün ortası
Sabah, mümkünse aynı saatte başlamalıdır. Yüz yıkama, diş ve protez bakımı, hafif bir kahvaltı ve ilaçlar bu bölümün temelini oluşturur. Ardından perdelerin açılması ve odanın havalandırılması gün ritmini destekler.
- Kahvaltı sonrası kısa bir yürüyüş ya da oturarak yapılan hafif egzersiz
- Gün içinde yeterli sıvı tüketimi için hatırlatma
- Öğle yemeğinden sonra kısa ve kontrollü bir dinlenme
Akşam ve gece
Akşam yemeği çok geç olmamalı, uykudan önce ağır yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Yatmadan önce ilaçlar, tuvalet ve ışıkların ayarlanması gibi küçük hazırlıklar gece düşmelerini azaltır. Bu konuda düşme önlemleri sayfasındaki kontrol listesi işe yarar.
Gece boyunca desteğe ihtiyaç duyan yaşlılarda refakat meselesi ortaya çıkar. Böyle durumlar için refakatçi seçimi yazısını inceleyebilirsiniz.
Sosyal temas ve zihinsel uyarı
Bakım yalnızca bedensel ihtiyaçları karşılamak değildir. Komşu ziyareti, telefon görüşmesi, eski şarkıları dinlemek, bulmaca çözmek ya da balkonda çay içmek gibi küçük etkinlikler ruh halini destekler. Yaşlının yapabildiği işleri onun yerine yapmak yerine, güvenli biçimde kendisinin yapmasına fırsat vermek özgüveni korur.
Bakım veren kişi de düzen içinde kendine zaman ayırmalıdır; aksi hâlde sürdürülebilirlik azalır. Bu konuyu bakım veren yorgunluğu sayfasında ayrıca ele aldık.
Kısacası günlük düzen katı bir cetvel değil, esnek bir iskelettir. Yaşlının tepkilerine göre ayarlanır, gerektiğinde hekimin önerisiyle değiştirilir ve zamanla aile için de rahatlatıcı bir alışkanlığa dönüşür.